Begin mei heeft de Europese Commissie richtlijnen gepubliceerd die moeten verduidelijken hoe de bestaande EU-regelgeving moet worden toegepast. Het gaat onder andere om de compensatieverplichtingen van luchtvaartmaatschappijen aan passagiers. Aanleiding is het conflict in het Midden-Oosten, dat heeft geleid tot verstoringen in de energievoorziening en hoge brandstofprijzen voor luchtvaartmaatschappijen.
In dit artikel bespreken we eerst wat er volgt uit de huidige Europese Verordening. Vervolgens leggen we uit wat de richtlijnen inhouden en welke gevolgen deze hebben voor luchtvaartmaatschappijen.
Verordening (EG) nr. 261/2004
De Verordening (EG) nr. 261/2004 beschermt de rechten van passagiers met betrekking tot compensatie, verzorging en terugbetaling bij verstoringen in de luchtvaart. Denk daarbij aan vertraging, annulering of instapweigering van een vlucht.
De Verordening geeft aan welke rechten een passagier heeft. Tevens geeft de Verordening verduidelijking over de verplichtingen van een luchtvaartmaatschappij. Voor annulering van een vlucht geldt dat een passagier het recht heeft te kiezen tussen terugbetaling van het vliegticket of omboeking naar een andere vlucht. Daarnaast heeft de passagier recht op bijstand op de luchthaven. Indien de annulering plaatsvindt binnen 14 dagen vóór de geplande vertrektijd, heeft de passagier in beginsel tevens recht op compensatie. Dit is anders indien de annulering is veroorzaakt door buitengewone omstandigheden die niet voorkomen konden worden. De luchtvaartmaatschappij moet in dat geval wel alle redelijke maatregelen hebben getroffen. De verplichting om compensatie te betalen, vervalt dan.
Ter verduidelijking van het begrip ‘buitengewone omstandigheden’ geldt dat dit omstandigheden zijn die niet inherent zijn aan de normale uitoefening van de activiteiten van een luchtvaartmaatschappij.
Onder het begrip ‘redelijke maatregelen’ wordt verstaan dat de luchtvaartmaatschappij alle maatregelen heeft getroffen die redelijkerwijs van haar konden worden verwacht. Daarmee moet zij proberen de gevolgen voor de passagiers te voorkomen of te beperken.
Hoge brandstofprijzen voor luchtvaartmaatschappijen en brandstoftekorten
De vraag is of hoge brandstofprijzen voor luchtvaartmaatschappijen en brandstoftekorten kunnen worden gekwalificeerd als buitengewone omstandigheid.
Volgens de Europese Commissie vormen gestegen brandstofprijzen geen buitengewone omstandigheid in de zin van artikel 5 van de Verordening. Brandstof is namelijk onderdeel van de kosten van een luchtvaartmaatschappij en daardoor onderhevig aan aanzienlijke (prijs)schommelingen. De beheersing hiervan valt onder de normale bedrijfsvoering van een luchtvaartmaatschappij, aldus de Europese Commissie.
De Europese Commissie geeft verder mee dat een groot aantal luchtvaartmaatschappijen zich al indekt tegen deze schommelende brandstofprijzen. Luchtvaartmaatschappijen kunnen hier volgens de Europese Commissie op anticiperen. Zij hebben de mogelijkheid om deze kosten door te berekenen in de ticketprijzen, waarbij de Europese Commissie verwijst naar het systeem van vrije prijsvorming. De Europese Commissie benadrukt verder dat luchtvaartmaatschappijen ticketprijzen achteraf niet mogen aanpassen om gestegen brandstofkosten te compenseren.
Een lokaal brandstoftekort dat de uitvoering van een vlucht verhindert, kan wél als buitengewone omstandigheid gelden. Een dergelijk tekort is immers niet inherent aan de normale bedrijfsvoering van een luchtvaartmaatschappij. In dat geval rust op de luchtvaartmaatschappij de stelplicht en bewijslast. Zij moet aantonen dat er een brandstoftekort was en dat dit daadwerkelijk de oorzaak is geweest van de annulering.
Gevolgen voor luchtvaartmaatschappijen
Het vorenstaande betekent dat hoge brandstofprijzen voor luchtvaartmaatschappijen geen buitengewone omstandigheid vormen bij de annulering van een vlucht. Een lokaal brandstoftekort kan onder omstandigheden wél als zodanig kwalificeren. Luchtvaartmaatschappijen zullen dit steeds per geval moeten beoordelen. De richtlijnen verplichten luchtvaartmaatschappijen er dus toe hun operationele en commerciële strategie zorgvuldig af te stemmen.
Het luchtvaartteam van LVH Advocaten adviseert luchtvaartmaatschappijen bij de juridische duiding en toepassing hiervan in de praktijk. Neem gerust vrijblijvend contact op met ons kantoor.
