Schorsen werknemer; wanneer en voor hoe lang?
Vandaag vindt het kort geding plaats waarin Tom Egbers na een jaar opheffing van zijn schorsing door de NOS vordert. De vragen die hierbij spelen zijn: wanneer mag u een werknemer schorsen en is een jaar schorsing niet veel te lang?
Schorsing en non-actiefstelling; het verschil
Bij een non-actiefstelling mag de werknemer zijn werkzaamheden niet meer verrichten. Anders dan bij een schorsing wordt het begrip non-actiefstelling doorgaans gebruikt wanneer geen sprake is van verwijtbaar handelen van de werknemer. In de rechtspraak hebben een non-actiefstelling en een schorsing feitelijk dezelfde betekenis en dezelfde arbeidsrechtelijke gevolgen.
Wanneer mag u een werknemer schorsen?
Er zijn twee typen schorsing: een schorsing als ordemaatregel en een schorsing als sanctiemaatregel.
Een werkgever kan een werknemer schorsen als ordemaatregel om de rust op de werkvloer terug te brengen. De werkgever moet daarvoor zwaarwegende belangen hebben die zwaarder wegen dan de belangen van de werknemer.
Een andere ordemaatregel kan zijn dat de werkgever de arbeidsovereenkomst wil beëindigen en de werknemer hierop vooruitlopend op non-actief stelt. Ook kan de werkgever na afloop van een onderzoek de arbeidsovereenkomst willen beëindigen en de schorsing daarom handhaven. Het willen beëindigen van de arbeidsovereenkomst is op zichzelf onvoldoende reden om de schorsing te handhaven. Er moeten bijkomende omstandigheden zijn. Denk bijvoorbeeld aan negatieve gevolgen voor de bedrijfsvoering, verlies van klanten, grote schade, gerechtvaardigde vrees voor onrust op de werkvloer of vrees dat de werknemer het onderzoek frustreert.
Als werkgever kunt u een schorsing ook als straf opleggen. U moet dit direct aan de werknemer meedelen en schriftelijk vastleggen. Ook hiervoor zijn redelijke en voldoende zwaarwegende gronden vereist. Deze moeten zwaarder wegen dan het belang van de werknemer om zijn werk te kunnen blijven verrichten. Een schorsing heeft immers altijd een diffamerend karakter.
Goed werkgeverschap
Volgens vaste jurisprudentie moet de werkgever zich bij een schorsing of non-actiefstelling gedragen als ‘goed werkgever’. Het is daarom verstandig om:
- alle omstandigheden en belangen af te wegen en deze te omschrijven in de brief waarin u de schorsing of non-actiefstelling vastlegt;
- aan te geven waarom een minder zwaar middel, zoals een officiële waarschuwing of laatste schriftelijke waarschuwing, niet volstaat;
- een inschatting te geven van de duur van de schorsing;
- aan te geven dat het salaris en vakantiegeld worden doorbetaald zolang de schorsing voortduurt.
Mededeling reden voor non-actiefstelling
De werkgever moet de reden voor de non-actiefstelling direct aan de werknemer meedelen. Een werknemer schorsen zonder opgaaf van redenen is onrechtmatig (Hof Amsterdam 8 maart 1974, NJ 1974, 487). Door de grond voor de schorsing duidelijk kenbaar te maken, krijgt de werknemer de mogelijkheid hierop te reageren. Ook kan zo blijken dat de aangevoerde grond niet juist of niet redelijk is.
Inhoudelijke toetsing
Als uitgangspunt geldt dat een ‘goed werkgever’ een werknemer slechts de mogelijkheid mag onthouden om de overeengekomen arbeid te verrichten, wanneer de werkgever daarvoor een redelijke grond heeft. Die grond dient voldoende zwaar te wegen, gelet op het in beginsel zwaarwegende belang van de werknemer om de bedongen arbeid te kunnen blijven verrichten. Deze belangenafweging wordt niet marginaal door de rechter getoetst, zo blijkt uit de volgende standaarduitspraak over schorsing.
Een rechter zal dus een non-actiefstelling toetsen op alle omstandigheden van het concrete geval, zoals:
- de ernst van de gedragingen van werknemer;
- of van werkgever kan worden gevergd werknemer weer tot het werk toe te laten;
- de duur van de arbeidsrelatie;
- de functie van werknemer.
Wedertewerkstelling na schorsing
Een geschorste werknemer kan dus in een kort geding proberen wedertewerkstelling af te dwingen. Voor een vordering van wedertewerkstelling geldt de volgende toets:
- Eerst moet opnieuw het zwaarwichtig belang bij op non-actiefstelling aannemelijk worden gemaakt (zie hierboven);
- Vervolgens moet worden beoordeeld of een toewijzing van de vordering tot wedertewerkstelling niet tot een onhoudbare situatie op de werkvloer leidt.
Voorzieningenrechters hanteren als uitgangspunt wedertewerkstelling, tenzij aannemelijk is dat dit leidt tot een onwerkbare situatie, die schadelijk is voor de onderneming van de werkgever.
Als de op schorsing te lang duurt kan dit voor de rechter aanleiding zijn om de werkgever de maatregel op te laten heffen. Eerder oordeelde de Rechtbank Oost-Brabant dat een schorsing van ruim vijf maanden door het UWV, zonder nadere maatregelen, te lang duurde. Het is daarom zeker ook niet ondenkbaar dat Tom Egbers gelijk zal krijgen in het door hem aangespannen kort geding.
Let op: in een toepasselijke cao kan expliciet staan onder welke omstandigheden een werkgever een werknemer mag schorsen. Ook kan de cao bepalen of de werkgever tijdens een schorsing als disciplinaire straf het loon moet doorbetalen. Het uitgangspunt is dat de werkgever het loon tijdens een schorsing doorbetaalt. Een uitzondering kan gelden als de schorsing volledig in de risicosfeer van de werknemer valt, bijvoorbeeld als hij in (voorlopige) hechtenis is genomen.
Conclusie schorsing
Over het schorsen van een werknemer moet niet te lichtvaardig worden gedacht. Er zitten veel juridische haken en ogen aan een schorsing. Het is daarom verstandig om juridisch advies in te winnen voordat u een werknemer schorst of op non-actief stelt. Een werknemer onterecht of te lang schorsen kan leiden tot een arbeidsconflict en mogelijk tot aanspraak op een billijke vergoeding.
Indien u vragen heeft over schorsing of non-actiefstelling, neem dan contact op met LVH Advocaten.


